Waarom uw loopbaanoverzicht vaker gaten bevat dan u denkt

Bijna iedereen die zijn pensioen plant, begint bij dezelfde vraag: hoeveel zal het zijn? Die vraag is logisch, maar hij komt eigenlijk te vroeg. De berekening vertrekt namelijk niet van uw loopbaan zoals u die zelf kent, maar van uw loopbaan zoals die geregistreerd staat. Zit daar een gat in, dan rekent het systeem gewoon met dat gat.

Dat is geen theoretisch risico. Loopbanen lopen zelden rechtlijnig: mensen wisselen van werkgever, werken een tijd deeltijds, zijn zelfstandig in bijberoep, nemen zorgverlof op, werken een periode in het buitenland of stappen over van de privésector naar de overheid. Elke overgang is een moment waarop gegevens van de ene instelling naar de andere moeten lopen.

Wat er precies in uw loopbaanoverzicht staat

Het loopbaanoverzicht op mypension.be is een chronologische lijst van uw loopbaan. Per periode ziet u in grote lijnen:

• het jaar en de duur van de periode;
• het stelsel waarin u toen viel – werknemer, zelfstandige of ambtenaar;
• de aard van de periode: gewerkt, of een gelijkgestelde periode zoals ziekte, werkloosheid of een vorm van verlof;
• het volume: voltijds, deeltijds, en in hoeveel dagen dat wordt uitgedrukt.

Dat laatste punt is belangrijker dan het lijkt. De pensioenvoorwaarden worden niet in kalenderjaren geteld maar in dagen. Een jaar waarin u halftijds werkte, is dus geen half jaar in de telling – het hangt ervan af hoe die dagen geregistreerd zijn. Wij werken die logica verder uit in ons artikel over wat 7.020 dagen in de praktijk betekenen.

Waar die gegevens vandaan komen

Uw overzicht wordt niet door één dienst opgebouwd. Het is een samenvoeging van gegevens uit verschillende bronnen:

• Voor periodes als werknemer komen de gegevens uit de aangiftes van uw werkgevers aan de sociale zekerheid.
• Voor periodes als zelfstandige komen ze uit uw aansluiting bij een sociaalverzekeringsfonds en bij het RSVZ.
• Voor periodes als ambtenaar komen ze uit de personeelsadministratie van de betrokken overheidsdienst.
• Voor gelijkgestelde periodes komen ze van de instelling die de uitkering betaalde – bijvoorbeeld een ziekenfonds of een uitbetalingsinstelling voor werkloosheid.

Zolang u jarenlang bij dezelfde werkgever in hetzelfde stelsel blijft, loopt die aanlevering doorgaans vlot. Problemen ontstaan vooral waar een periode van de ene bron naar de andere moet overlopen.

De plekken waar het vaakst iets ontbreekt

1. Het eerste werkjaar

Vakantiewerk, een eerste contract van bepaalde duur, een interimopdracht: dat zijn vaak korte periodes bij een werkgever die intussen niet meer bestaat. Ze zijn klein, maar ze staan wel aan het begin van de telling.

2. Werk in het buitenland

Periodes in een ander land staan in beginsel niet in uw Belgische overzicht. Binnen de Europese Unie worden loopbanen voor sommige rechten samengeteld, maar dat gebeurt niet altijd automatisch zichtbaar in uw Belgische scherm. Wie enkele jaren over de grens heeft gewerkt, doet er goed aan dat uitdrukkelijk te melden.

3. Zelfstandig in bijberoep

Een bijberoep naast een hoofdberoep in loondienst bouwt niet altijd rechten op zoals mensen verwachten, en het staat soms onvolledig geregistreerd. Hier geldt zeker: controleer het, ga er niet van uit.

4. De overstap tussen privé en overheid

Een loopbaan die in de privésector begon en in overheidsdienst eindigde – of omgekeerd – wordt in twee verschillende stelsels bijgehouden. Dat is normaal, maar het maakt de kans groter dat één deel niet correct doorgegeven is.

5. Lange onderbrekingen

Loopbaanonderbreking, tijdskrediet, thematisch verlof en zorgverlof worden elk volgens hun eigen regels behandeld. Ze ontbreken zelden helemaal, maar ze staan soms onder een andere noemer dan u verwacht.

Een ontbrekende periode is niet hetzelfde als een fout

Soms staat een periode er wel, maar onder een ander stelsel of met een ander aantal dagen dan u had verwacht. Dat kan correct zijn: niet elke periode telt voor elke voorwaarde op dezelfde manier mee. Lees dat na voordat u een correctie aanvraagt.

Rekenvoorbeeld: hoe een ontbrekend jaar doorwerkt

Onderstaand voorbeeld is illustratief. Het toont de logica van de telling en is geen berekening van een bestaand dossier.

In dit voorbeeld denkt de betrokkene ruim boven de drempel van 7.020 dagen te zitten. Op papier zit hij eronder. Dat verschil is geen detail: verschillende voorwaarden in de Belgische pensioenregels zijn aan precies zo’n drempel opgehangen. Wie pas bij zijn pensioenaanvraag ontdekt dat er periodes ontbreken, moet dan nog bewijsstukken gaan zoeken van soms dertig jaar geleden.

Zo leest u uw overzicht na

1. Meld u aan op mypension.be met itsme of uw elektronische identiteitskaart.
2. Open het loopbaanoverzicht en zet er een eigen tijdlijn naast: welk jaar werkte u waar, en in welk statuut?
3. Let op lege jaren. Een jaar zonder enige registratie is het duidelijkste signaal.
4. Controleer de overgangen: het jaar waarin u van werkgever of van statuut veranderde.
5. Kijk of deeltijdse periodes als deeltijds staan geregistreerd, en met welk volume.
6. Noteer per twijfelgeval wat u denkt dat er zou moeten staan, en welk bewijs u hebt – een contract, een loonfiche, een aanslagbiljet.

Een correctie vragen

Denkt u dat er iets ontbreekt of verkeerd staat, neem dan contact op met de dienst die bevoegd is voor die periode. Voor werknemers- en ambtenarenpensioenen is dat de Federale Pensioendienst; voor periodes als zelfstandige verloopt dat via uw sociaalverzekeringsfonds en het RSVZ.

Praktisch: zet uw vraag kort op papier, vermeld de precieze periode, de werkgever of het statuut, en voeg het bewijs toe dat u hebt. Hoe concreter uw vraag, hoe sneller ze behandeld kan worden.

Doe dit altijd rechtstreeks bij de bevoegde dienst. Geen enkele commerciële website, deze inbegrepen, kan een correctie in uw dossier doorvoeren of een aanvraag namens u indienen. Krijgt u een bericht dat beweert van wel, lees dan eerst hoe u een valse mail over uw pensioendossier herkent.

Waarom u dit beter niet uitstelt

Er bestaat geen moment waarop uw recht op een correctie vervalt, maar er is wel een praktisch probleem: bewijs veroudert. Een werkgever uit 1988 bestaat misschien niet meer. Een sociaal secretariaat is overgenomen. Uw eigen papieren zijn bij een verhuizing verdwenen.

Daar komt bij dat de pensioenhervorming de loopbaanvoorwaarden op de voorgrond zet. De nieuwe regels rond pensioenmalus en pensioenbonus hangen allebei samen met het aantal meetellende dagen in uw loopbaan. Een volledig overzicht is dus niet alleen nuttig voor de berekening van uw bedrag, maar ook voor de vraag of een vermindering of een verhoging op u van toepassing is.

Wat u hieraan hebt

Het nalezen van uw loopbaanoverzicht is geen financiële beslissing en kost geen geld. Het is gewoon de controle of het dossier klopt waarop uw latere pensioen wordt gebaseerd. Wie dat vijf of tien jaar vóór zijn pensioendatum doet, heeft nog ruim de tijd om ontbrekende stukken te zoeken. Wie ermee wacht tot de aanvraag, heeft die tijd niet meer.