Vroegst mogelijk stoppen is niet hetzelfde als zonder verlies stoppen

‘Ik mag vanaf volgend jaar met pensioen.’ Het is een zin die u vaak hoort, en hij klopt meestal ook. Alleen beantwoordt hij maar de helft van de vraag. Mogen stoppen zegt namelijk niets over de vraag of er op dat moment een vermindering op uw pensioenbedrag wordt toegepast.

Sinds de goedkeuring van de pensioenhervorming is dat onderscheid scherper geworden. De Federale Pensioendienst wijst er uitdrukkelijk op dat recht hebben op vervroegd pensioen niet automatisch hetzelfde is als vrijgesteld zijn van de pensioenmalus. Dat is geen woordspel – het zijn twee aparte beoordelingen met elk hun eigen voorwaarden.

Twee verschillende vragen over dezelfde dag

Zet de twee vragen naast elkaar en het wordt meteen duidelijker:

Het is perfect mogelijk dat het antwoord op de eerste vraag ‘ja’ is en op de tweede ‘ja, er is een vermindering’. U mag dan stoppen, maar met een lager brutopensioen dan wanneer u langer had gewacht.

Wanneer u vervroegd mag stoppen

Het recht op vervroegd pensioen in België is opgebouwd rond een combinatie van leeftijd en loopbaanjaren. Hoe jonger u wilt stoppen, hoe langer de loopbaan moet zijn die u kunt aantonen. Wie die combinatie niet haalt, moet wachten tot een latere leeftijd of tot de wettelijke pensioenleeftijd.

De exacte combinaties en de wettelijke pensioenleeftijd die op uw geboortejaar van toepassing is, staan op de pagina Wanneer kan ik met pensioen gaan? van de Pensioendienst. Uw eigen, persoonlijk berekende datum vindt u op mypension.be. Dat is de enige plaats waar het antwoord op uw concrete situatie staat.

Wanneer het bedrag kan dalen

Vanaf 2027 geldt de pensioenmalus voor wie vervroegd met pensioen gaat en niet voldoet aan de loopbaanvoorwaarden om die vermindering te vermijden. De malus vermindert het brutopensioen. Volgens de Pensioendienst blijft die vermindering behouden, ook nadat u de wettelijke pensioenleeftijd bereikt.

Om zonder malus vervroegd te kunnen stoppen, noemt de Pensioendienst in algemene bewoordingen twee loopbaanvereisten:

• 35 loopbaanjaren met telkens minstens 156 dagen die voor de malusvoorwaarden meetellen;
• 7.020 meetellende dagen over de volledige loopbaan.

Voor bepaalde groepen gelden uitzonderingen of beschermingsmaatregelen. Ook sommige gelijkgestelde periodes kunnen volgens de toepasselijke voorwaarden meetellen. Hoe die telling werkt, leest u in ons artikel over de dagentelling achter 7.020.

Wie pas op de wettelijke pensioenleeftijd met pensioen gaat, krijgt volgens de Pensioendienst geen pensioenmalus.

Waarom de twee data uiteen kunnen lopen

De oorzaak is dat de twee beoordelingen niet naar precies dezelfde dagen kijken. Een periode kan meetellen voor de vraag of u al mag stoppen, en toch anders behandeld worden bij de vraag of de malus van toepassing is. Dat geldt in het bijzonder voor gelijkgestelde periodes zoals ziekte, werkloosheid en bepaalde verlofvormen.

Het gevolg is concreet: twee mensen die op dezelfde dag jarig zijn en even lang gewerkt hebben, kunnen een verschillende uitkomst krijgen omdat hun loopbanen anders zijn samengesteld.

Vraag naar allebei de data

Neemt u contact op met de Pensioendienst, vraag dan niet alleen naar uw vroegst mogelijke pensioendatum. Vraag er uitdrukkelijk bij of op die datum een vermindering van toepassing zou zijn, en vanaf welke datum dat niet meer zo is.

Drie voorbeeldsituaties

De volgende situaties zijn illustratief. Ze tonen de logica, niet de uitkomst van een bestaand dossier. Alleen uw eigen dossier bij de Pensioendienst is bepalend.

Situatie A: lange, ononderbroken loopbaan

Iemand die op zijn achttiende begon, voltijds bleef werken en nauwelijks onderbrekingen had, haalt de loopbaanvoorwaarden doorgaans ruim. Voor deze persoon vallen de twee data in de praktijk vaak samen: zodra hij mag stoppen, is er ook geen malus.

Situatie B: later gestart, enkele deeltijdse jaren

Wie pas na een studie begon te werken en daarna een aantal jaren deeltijds werkte, kan het recht op vervroegd pensioen halen terwijl de dagentelling voor de malusvoorwaarden nog net onder de drempel blijft. Hier liggen de twee data uit elkaar. Enkele maanden langer werken kan in zo’n geval het verschil maken.

Situatie C: lange periode van ziekte of werkloosheid

Bij een loopbaan met een lange gelijkgestelde periode is de uitkomst het minst voorspelbaar. Of en hoe die periode meetelt, hangt af van de aard van de periode en van de voorwaarde waarnaar wordt gekeken. Dit is de situatie waarin navragen bij de Pensioendienst het meeste oplevert.

Overgangsbepalingen

De hervorming voorziet overgangsmaatregelen. Wie al vóór de inwerkingtreding van de nieuwe regels met pensioen kon gaan, kan volgens de Pensioendienst in bepaalde gevallen vrijgesteld blijven van de malus – ook wanneer het pensioen pas later effectief ingaat.

Dat is geen algemene regel waar iedereen zich op kan beroepen. Of ze op u van toepassing is, blijkt uit uw persoonlijke dossier en uit de datum waarop u aan de voorwaarden voor vervroegd pensioen voldeed. Ook hier geldt: het staat in uw dossier, niet in een algemeen nieuwsbericht.

Wat u nu concreet kunt doen

1. Zoek op mypension.be uw vroegst mogelijke pensioendatum op.
2. Controleer of uw loopbaanoverzicht volledig is. Een ontbrekende periode verschuift beide data.
3. Vraag aan de Pensioendienst of op uw geplande datum een vermindering van toepassing zou zijn.
4. Vraag er meteen bij vanaf welke datum dat niet meer het geval is.
5. Zet die twee data naast elkaar en bekijk pas dan of het verschil in maanden voor u opweegt tegen het verschil in bedrag.

De kern

De vraag is niet alleen ‘wanneer mag ik stoppen?’, maar ook ‘welke berekening geldt er dan voor mijn bedrag?’. Dat zijn twee verschillende vragen met mogelijk twee verschillende antwoorden, en de tweede is diegene die uw maandbudget bepaalt. Ons overzichtsartikel over wat de hervorming aan het pensioenbedrag verandert zet beide kanten – malus en bonus – naast elkaar.